^{Dr.Sevcan ÖZTEMİZ} 

Biyolojik mücadele çalışmaları üç farklı kültür bitkisinde pratikte uygulamaya verilmiştir ve üretici koşullarında uygulanmaktadır.

Turunçgil unlubiti’nin biyolojik mücadelesinde avcı böcek, Cryptolaemus montrouzieri ve parazitoit böcek, Leptomastix dactylopii kullanılmaktadır. Akdeniz Bölgesinde, C. montrouzieri ve L. dactylopii’nin üretimi 1965 yılında Kaliforniya’dan getirilerek üretilmeye başlanmıştır. Bu faydalı böceklerin 1970’li yıllardan günümüze kitle üretimleri yapılmakta ve üreticilerin hizmetine sunulmaktadır. Ancak, 2004 yılında bu zararlının doğal düşmanlarının üretimleri Doğu Akdeniz Bölgesinde özel sektör tarafından yapılmaya başlanmıştır. 2004 yılında avcı böcek üretimi yaklaşık 2.5 milyon adet, parazitoit üretimi 3 milyon adet iken, özel sektör tarafından bu rakamlar 2-3 katına çıkarılmıştır.

 

Mısırkurdu’na karşı kullanılan faydalı böcek, Trichogramma evanescens’in kitle üretim çalışmaları Akdeniz Bölgesinde Adana Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsünce 1996 yılından itibaren yürütülmüştür. Salım çalışmaları Akdeniz Bölgesi; Adana, Mersin, Osmaniye, Antalya, Antakya ve Kahramanmaraş illerinde yürütülmüştür. Üretimi yapılan faydalı böcek ile 2002 yılından günümüze toplam 55 000 da mısır üretim alanında biyolojik mücadele uygulanmıştır. Faydalı böcek salımı yapılan tarlalarda hiçbir böcek öldürücü ilaç kullanılmamıştır. Çukurova’da 2007 yılında Mısırkurdu’na karşı uygulanan biyolojik mücadelenin maliyeti kimyasal mücadele ile kıyaslandığında %50 daha ekonomiktir. Çukurova’da 2006 yılında mısırda havadan yapılan uygulamaların yasaklanması ile biyolojik mücadele daha büyük önem kazanmıştır. Bölgede birkaç yıl üst üste yapılacak salımlar ile doğal denge kurulacağından, ileriki yıllarda söz konusu zararlı ile mücadeleye gerek kalmayacak, ilaçsız mısır üretimi yapılarak ülke ekonomisine katkılar sağlayacak ve kimyasal mücadelede kullanılan ilaçların olumsuz etkilerinden korunulacaktır.

Mısırda kullanılan faydalı böceğin maliyeti:

 Toplam iki salım bölgemiz koşullarında önerilmektedir. İki salımda dekara toplam 15.000 parazitoit salım yapılmaktadır. İki salımın dekara maliyeti 10 TL’dir.

   

Sünenin biyolojik mücadelesinde kullanılan faydalı böcek yumurta parazitoidi Trissolcus türleridir. Faydalı böceğin üretimi Akdeniz Bölgesinde 2004 yılından itibaren Adana’da Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü tarafından yapılmıştır.  Salım çalışmaları ise Akdeniz Bölgesinde; Adana, Antalya, Antakya ve Kahramanmaraş illerinde, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde; Gaziantep ve Kilis illerinde,  İç Anadolu Bölgesinde;Konya, Aksaray, Ankara, Karaman, Eskişehir ve Yozgat illerinde, Marmara Bölgesinde; Tekirdağ, Edirne, Kırklareli, İstanbul, Kocaeli, Bursa ve Çanakkale illerinde, Ege Bölgesinde; Afyonkarahisar ilinde yürütülmüştür. Adana Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsünde Süne yumurta parazitoidi üretimi 2004 yılında 700.000 adet iken, 2007 yılında 10 milyon adet olarak gerçekleşmiştir.

Devlet desteği ile çalışmalar yürütülmektedir.